Złoty piasek, palmy i spokojna woda – Las Teresitas wygląda jak klasyczna plaża z wakacyjnego folderu. Tyle że jeszcze w latach 60. pod Santa Cruz były trzy czarne, kamieniste plaże. Aby zmienić całe wybrzeże, miasto wzięło kredyt, zbudowało kilometrowy falochron i uruchomiło transport piasku z Afryki. Najciekawsza część tej historii zaczyna się w miejscu, z którego przypłynął.
W miejscu złotej plaży były trzy czarne plaże
Przed przebudową wybrzeża mieszkańcy San Andrés mieli do wyboru Tras la Arena, Los Moros i Las Teresas. Były to niewielkie plaże z czarnym, wulkanicznym piaskiem. Latem fale odsłaniały również kamienie.
Najbardziej niebezpieczna była Las Teresas. Silne prądy sprawiały, że kąpiel nie zawsze kończyła się bezpiecznie. Nie był to szeroki i spokojny pas wybrzeża, który dziś widzicie na zdjęciach z Teneryfy.
Pomysł przebudowy pojawił się w 1953 r. Santa Cruz traciło wtedy inne miejsca do kąpieli wraz z rozbudową portu, a miasto chciało stworzyć dużą plażę dla mieszkańców i turystów. Prace ruszyły kilkanaście lat później.
Miasto chciało plaży, której Teneryfa nie miała
Nową plażę można było pokryć miejscowym piaskiem wulkanicznym. Brakowało jednak odpowiednio dużej i taniej partii. Część czarnego piasku wcześniej wykorzystały firmy budowlane, a sprowadzenie jasnego materiału z afrykańskiego wybrzeża miało kosztować mniej.
Jasny piasek pasował też do ówczesnego wyobrażenia wakacyjnego kurortu. Nowa Las Teresitas miała wyglądać zupełnie inaczej niż surowe wybrzeże wyspy.
Kredyt na piasek rozpisano na 19 lat
W lutym 1972 r. rada miasta zatwierdziła pożyczkę w wysokości 50 mln peset. Kredyt zaciągnięto w Banco de Crédito Local de España na 19 lat, z oprocentowaniem wynoszącym 6 proc. rocznie. Pieniądze miały sfinansować przywiezienie piasku, rozprowadzenie go po plaży i przygotowanie jej do otwarcia.
Piasek wydobyto w okolicach El Aaiún. Pierwszy udokumentowany transport dotarł na Teneryfę we wrześniu 1972 r. Statek „Gopegui” przywiózł 7500 ton. Archiwalna prasa zapowiadała kolejne ładunki na jednostkach „Ribera”, „Acuario” i „Géminis”.
Łącznie do utworzenia plaży wykorzystano 141 643 m³ piasku. Miasto przelicza tę ilość na pięć milionów worków, natomiast źródła z epoki opisują kolejne ładunki w tonach i transport statkami.
Sam piasek nie wystarczył
Wcześniej w morzu powstał próg, który miał zatrzymywać piasek przed zsuwaniem się na większą głębokość. Plażę osłoniły kilometrowy falochron oraz dwa boczne kamienne ramiona.
Falochron osłabia fale i odpowiada za spokojniejszą wodę przy brzegu. Przebudowa zmieniła kolor wybrzeża, jego szerokość oraz warunki kąpieli. Nową plażę Las Teresitas otwarto 15 czerwca 1973 r.
Po 25 latach część piasku trzeba było uzupełnić. W 1998 r. statki ponownie przywiozły materiał z Sahary Zachodniej, ponieważ wiatr i woda stopniowo zabierały drobne ziarna.
Piasek przyjechał z terytorium kontrolowanego przez Hiszpanię
W chwili rozpoczęcia transportów El Aaiún nie leżało w granicach Maroka. Było stolicą Sahary Hiszpańskiej, czyli terytorium administrowanego przez Hiszpanię. Hiszpania zakończyła tam swoją obecność w lutym 1976 r., a ONZ do dziś umieszcza Saharę Zachodnią na liście terytoriów niesamodzielnych.
Pedro Doblado Claveríe, burmistrz Santa Cruz w latach 1965–1970, wspominał po latach, że jeszcze przed odejściem ze stanowiska rozmawiał o piasku z dyrektorem spółki Fosfatos de Bucraa. Dostawy dotarły już za kadencji Javiera Loño Péreza, który kierował miastem w latach 1970–1972.
Określenie „piasek z Sahary” pomija więc ważną część tej historii. Materiał przyjechał z terytorium kontrolowanego wtedy przez Hiszpanię, w ostatnich latach jej kolonialnej obecności w Afryce.
Las Teresitas nie jest więc wizytówką naturalnych plaż Teneryfy. To zaprojektowany od podstaw krajobraz z lat 70., sfinansowany kredytem, osłonięty falochronem i wypełniony piaskiem przewiezionym statkami z Sahary Hiszpańskiej.
Leave a Comment